Vụ giáo dân giáo xứ Thái Hà kiện hệ thống truyền thông: Hệ thống tòa án trì hoãn thụ lý vụ kiện để “đàm phán”

Hà Nội (NV) - Ðơn của hai trong số tám giáo dân giáo xứ Thái Hà, từng là “bị cáo” trong phiên xử vụ án “gây rối trật tự công cộng” và “hủy hoại tài sản”, diễn ra ngày 8 tháng 12, kiện Ðài Truyền hình Việt Nam (VTV) và tờ Hà Nội Mới vu cáo họ, vẫn chưa được hệ thống tòa án CSVN thụ lý.

Khi tường thuật về phiên xử vừa kể, VTV và Hà Nội Mới bảo rằng các giáo dân đã “cúi đầu nhận tội” và đây là nguyên nhân dẫn tới các vụ kiện, bởi tại tòa, những giáo dân bị cáo buộc “gây rối trật tự công cộng” và “hủy hoại tài sản” chưa bao giờ thừa nhận họ có tội.

Hôm 22 tháng 12 năm 2008, một số giáo dân giáo xứ Thái Hà, từng là “bị cáo” trong vụ án “gây rối trật tự công cộng” và “hủy hoại tài sản”, diễn ra ngày 8 tháng 12, đã cùng ký tên vào một lá thư, yêu cầu VTV và báo Hà Nội Mới cải chính về việc đã đưa tin sai sự thật. Trong phiên xử hôm 8 tháng 12, cả tám “bị cáo” cùng khẳng định với hội đồng xét xử rằng họ không sai khi tham gia đọc kinh cầu nguyện, đòi lại tài sản của nhà thờ Thái Hà, họ chưa bao giờ “cúi đầu nhận tội để được khoan hồng” như VTV và Hà Nội Mới loan tin. Do yêu cầu cải chính không được đáp ứng, các nạn nhận đã kiện cả VTV lẫn Hà Nội Mới ra tòa.

Tuy nhiên tòa án quận Hoàn Kiếm đã trả lại đơn kiện tờ Hà Nội Mới và mới đây, đến lượt Tòa án quận Ba Ðình trả lại đơn kiện VTV cho các nguyên đơn. Cả hai tòa án cùng trả đơn với lý do, thiếu bằng chứng về việc những nạn nhân bị vu cáo đã từng yêu cầu cơ quan truyền thông cải chính và những cơ quan truyền thông này đã không cải chính theo yêu cầu của họ.

Bà Ngô Thị Dung, một trong hai nguyên đơn kể với đài RFA: “Hôm qua, tôi và bà Việt lại lên Ðài Truyền Hình Việt Nam. Ðầu tiên, họ vòng vo không muốn nhận đơn, sau đó họ mới ghi biên nhận đã nhận đơn nhưng chưa thấy họ nói năng gì về ngày giờ hồi âm”. Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại tờ Hà Nội Mới. Sau khi nhận yêu cầu cải chính, đại diện tờ báo này đã hủy cuộc hẹn giải quyết đơn vì “phải chờ lãnh đạo tờ báo họp với Ban Tuyên Giáo Thành Ủy Hà Nội về hướng giải quyết”. Gần đây, đại diện tờ Hà Nội Mới liên lạc với hai nguyên đơn, cho biết muốn gặp riêng họ vào chiều 19 tháng 2 và không muốn có sự tham dự của Luật Sư Lê Trần Luật, đại diện cho quyền lợi của các nguyên đơn.

Bà Nguyễn Thị Việt, một trong hai nguyên đơn kể với đài RFA: “Tôi đã gửi thư cho báo Hà Nội Mới nêu lên ba yêu cầu. Thứ nhất, tôi muốn biết nội dung cuộc gặp. Thứ hai, tôi muốn bà Ngô Thị Dung, người đồng đứng đơn kiện với tôi, cùng có mặt trong buổi gặp này. Thứ ba, vì tôi đã có luật sư riêng, nên để đảm bảo quyền lợi của tôi, tôi muốn Hà Nội Mới phải mời cả luật sư của tôi. Ðể xem họ hồi âm tôi như thế nào thì tôi mới tính”.

Luật Sư Lê Trần Luật cho biết: “Việc báo Hà Nội Mới không cho người đại diện pháp lý của đương đơn tham dự buổi làm việc là một hành động mờ ám. Trên nguyên tắc, khi đương đơn đã có luật sư thì trong một cuộc thương lượng như thế, phải có mặt luật sư. Hôm trước, khi tôi đến đó, một phó tổng biên tập đã bảo tôi ra ngoài để ông trao đổi riêng với các đương sự. Cách hành xử của báo Hà Nội Mới chứng tỏ họ và chính quyền đang lúng túng. Thật ra, nếu đã đăng tin sai thì cải chính, còn nghĩ rằng mình đưa tin đúng thì cứ trả lời dứt khoát là không cải chính. Chỉ thế thôi. Ðàng này họ cứ mời tới, lui, rồi từ chối không cho luật sư tham gia, có lẽ họ muốn các đương sự buông vụ này”.

Cũng theo Luật Sư Lê Trần Luật: “Họ làm như thế chỉ khiến cho chúng tôi quyết tâm làm sáng tỏ vụ việc. Chắc chắn chúng tôi sẽ kiện tất cả các báo, đài còn lại. Tôi tin chắc mình sẽ thắng 100%. Chúng tôi đã ghi âm toàn bộ diễn biến trong phiên xử, chúng tôi có nhiều nhân chứng và hình ảnh”.

Luật Sư Lê Trần Luật giải thích lý do khiến ông và các thân chủ quyết tâm theo đuổi vụ kiện đến cùng: Chúng ta muốn truyền thông khách quan, muốn nhà cầm quyền thông tin trung thực thì chúng ta phải đấu tranh... Hiệu quả không nằm ở chỗ họ cải chính hay không, chúng tôi thắng hay thua kiện mà là tác động đối với xã hội. Chúng ta cần phải làm để hệ thống truyền thông độc tài biết rằng vấn đề không đơn giản như họ nghĩ, họ muốn bôi bác ai, muốn xuyên tạc thế nào cũng được. Chúng tôi muốn công luận biết rằng, truyền thông phải khách quan chứ không phải là công cụ của nhà cầm quyền

Cũng theo Luật Sư Lê Trần Luật: “Yêu cầu cải chính, không cải chính sẽ kiện, hành động như thế là rất lịch sự và rất tôn trọng pháp luật”. Luật Sư Luật nhận định: “Việc đưa tin sai sự thật, trước hết có thể vì chính quyền muốn biện minh với dư luận. Họ muốn dư luận thấy rằng, các giáo dân đã cúi đầu nhận tội thì có nghĩa là tiến trình xử lý vụ Thái Hà của nhà nước hoàn toàn chính xác. Chính quyền muốn tranh thủ dư luận, muốn tranh thủ niềm tin trong một cuộc khủng hoảng niềm tin mà chính quyền đã bị mất. Họ đã hành xử quá sai trái. Ðể biện minh cho hành động sai trái này, chính quyền chỉ có một mục tiêu là làm sao cho giáo dân nhận họ có tôi nhưng không đạt được mục đích này.”

Trong thực tế, có khá nhiều cơ quan truyền thông đưa tin các “bị cáo” trong vụ Thái Hà “cúi đầu nhận tội và xin hưởng sự khoan hồng” nhưng trước mắt, các “bị cáo” chỉ yêu cầu VTV1 và báo Hà Nội Mới cải chính vì hai cơ quan này có trụ sở chính tại Hà Nội.

Bản án của vụ án “gây rối trật tự công cộng” và “hủy hoại tài sản” mà tòa án CSVN đã tuyên đối với tám giáo dân trong vụ Thái Hà cho thấy, chính quyền CSVN đã buộc phải thoái bộ để diễn biến không xấu hơn. Có nhiều dấu hiệu cho thấy, nếu xử phạt tám giáo dân có liên quan đến vụ cầu nguyện đòi lại đất ở Thái Hà theo hướng “răn đe” sẽ khiến tình hình vượt khỏi khả năng kiểm soát của chính quyền CSVN.

Từ sáng sớm ngày 8 tháng 12, hàng ngàn giáo dân đã đổ về trụ sở UBND phường Ô Chợ Dừa, quận Ðống Ða để phản đối vụ xét xử đồng đạo của họ. Những giáo dân này đeo ảnh “Nữ Vương Công Lý” trên ngực, tay cầm lá thiên tuế (biểu tượng tôn vinh những tiền nhân tử đạo), giương cao các khẩu hiệu: “Chúa ở cùng anh chị em”, “Chúng tôi yêu mến anh chị em”, “Anh chị em vô tội”, “Mẹ tôi vô tội”, “Chồng tôi vô tội”, thậm chí “Chúng tôi muốn đi tù thay anh chị em”,... đã vây kín khu vực có phòng xử. Tuy không thể tiếp cận khu vực có phòng xử song hàng ngàn giáo dân cùng với các tu sĩ, giáo sĩ Công Giáo đã kiên nhẫn chờ suốt từ sáng sớm đến hết giờ làm việc buổi chiều để chờ kết quả xét xử. Trong thời gian chờ đợi, họ đồng thanh đọc kinh, cầu nguyện, hát thánh ca, giương cao lá thiên tuế và khẩu hiệu trong vòng vây của đủ loại cảnh sát, an ninh. Chính quyền CSVN đã kéo hàng rào kẽm gai, hàng rào sắt, dùng cảnh sát giao thông, cảnh sát cơ động, cảnh sát phòng cháy-chữa cháy, cảnh khuyển, an ninh,... kèm theo các phương tiện như: máy dò vũ khí, xe chuyên dụng chống bạo động, xe vòi rồng,... phong toả toàn bộ khu vực, dù trước đó đã từng tuyên bố sẽ “xét xử công khai”.

Dù hệ thống truyền thông của CSVN dẫn nhận định của công an, viện kiểm sát, tòa án cho rằng “hành vi của các bị cáo là nguy hiểm, nghiêm trọng, ảnh hưởng đến khối đại đoàn kết dân tộc” vì “tụ tập, cầu nguyện không đúng nơi quy định, cùng nhiều người đánh cồng chiêng, dùng loa phóng thanh cầu kinh, gây thiệt hại nghiêm trọng cho hoạt động sản xuất kinh doanh, ảnh hưởng đến đời sống của khu dân cư; trật tự giao thông, gây bất bình cho dư luận, ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của các giáo dân thực hiện nghiêm túc 'tốt đời, đẹp đạo'. Việc làm của các bị cáo là nhằm gây áp lực đối với chính quyền” nhưng cuối cùng, tòa án CSVN cho bốn người “hưởng án treo”, phạt ba người hình phạt “cải tạo không giam giữ” và “cảnh cáo” người còn lại.

Chiều 8 tháng 12, chuông nhà thờ Thái Hà đã ngân dài, hàng ngàn người đã đổ về đó, miệng hô vang những từ như: “Công lý”, “Trắng án”, “Vô tội”,... một thánh lễ tạ ơn đã diễn ra ngay sau đó và rất nhiều người đã khóc.

Dù chỉ bị phạt có tính chất tượng trưng song cả tám đều đã nộp đơn kháng cáo. Họ yêu cầu tòa án cấp phúc thẩm tuyên bố họ vô tội. (G.Ð)